Η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι απλώς ένα «ιδιωτικό θέμα» είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που καθρεφτίζει την παρακμή των αξιών και την ηθική αποσύνθεση της εποχής μας. Όταν μια 40χρονη γυναίκα ξυλοκοπείται άγρια από τον σύζυγό της μπροστά στα ανήλικα παιδιά τους, ή όταν ένας 18χρονος γιος πνίγει τη μητέρα του δεν μιλάμε για «τραγωδίες της στιγμής». Μιλάμε για την τραγωδία μιας κοινωνίας που χάνει σιγά-σιγά τον πυρήνα της ανθρωπιάς της.
Η γυναίκα των 40 ετών που χτυπήθηκε από τον άντρα της, μπροστά στα μάτια των παιδιών της, κουβαλά μέσα της τον φόβο την ταπείνωση και την ενοχή μιας ζωής εγκλωβισμένης σε σιωπή.
Ο 18χρονος που έφτασε να σκοτώσει τη μητέρα του είναι το δραματικό αποτέλεσμα ενός κύκλου βίας και έλλειψης συναισθηματικής παιδείας ενός παιδιού που μεγάλωσε χωρίς όρια, χωρίς πρότυπα, χωρίς αγάπη.
Αυτές οι ιστορίες όσο συγκλονιστικές κι αν φαίνονται δεν είναι εξαίρεση. Είναι ο καθρέφτης μιας κοινωνίας που έπαψε να διδάσκει τον σεβασμό, τη συνύπαρξη και την ευθύνη. Σήμερα οι άνθρωποι ζουν μέσα σε έναν κόσμο που εξιδανικεύει το εγώ και ξεχνά το εμείς. Οι αξίες αντικαταστάθηκαν από συμφέροντα, οι αρχές από δικαιολογίες, ο σεβασμός από αδιαφορία. Στο όνομα της “ελευθερίας” και της “επιτυχίας”, χάθηκε η ουσία της ανθρώπινης σχέσης.
Η οικογένεια που κάποτε ήταν σχολείο αγάπης και κατανόησης έχει γίνει για πολλούς πεδίο σύγκρουσης, βίας και φόβου. Τα παιδιά μεγαλώνουν χωρίς καθοδήγηση, χωρίς όρια, χωρίς το παράδειγμα της ηθικής σταθερότητας. Έτσι ο κύκλος συνεχίζεται. Ο θυμός γεννά θυμό, η αδιαφορία γεννά μοναξιά, η βία γεννά βία. Ο άνθρωπος αντιμετωπίζει τον άλλον όχι ως συνοδοιπόρο αλλά ως εμπόδιο. Ο φόβος φωλιάζει στις οικογένειες, στις γειτονιές, στους θεσμούς. Όταν η βία γίνεται “κανονικότητα”, η ψυχή νεκρώνει. Τα παιδιά των θυμάτων και των θυτών κουβαλούν τις πληγές στη δική τους ενήλικη ζωή.
Το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας δεν είναι απλώς αποτέλεσμα ψυχολογικών διαταραχών ή κοινωνικών πιέσεων. Είναι σύμπτωμα μιας κοινωνίας που έχασε τις αξίες της. Όταν η τηλεόραση, τα μέσα και η δημόσια ζωή προβάλλουν το ψεύτικο, το πρόσκαιρο και το ατομικό συμφέρον ως “πρότυπο”, οι ψυχές γεμίζουν κενό. Κι όταν αυτό το κενό συναντά την απογοήτευση, τη φτώχεια ή την ανισότητα, τότε μετατρέπεται σε βία.
Η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι μόνο έγκλημα είναι αντανάκλαση της κοινωνικής μας παρακμής. Ο άνθρωπος που σηκώνει χέρι στη γυναίκα του, το παιδί που σκοτώνει τη μητέρα του, είναι τα πιο τραγικά σύμβολα ενός κόσμου που έπαψε να έχει θεμέλια ηθικής και ανθρωπιάς.
Ζούμε σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι πορεύονται χωρίς αξίες και αρχές, χωρίς σεβασμό προς τον συνάνθρωπο. Κι όσο αυτή η πνευματική φτώχεια βαθαίνει, τόσο η κοινωνία θα παράγει περισσότερη βία, περισσότερη μοναξιά, περισσότερη σιωπή.
Η λύση δεν θα έρθει μόνο με νόμους ή ποινές αλλά με αναγέννηση των αξιών, με επιστροφή στην παιδεία της ψυχής, με καλλιέργεια σεβασμού και αλληλεγγύης. Ο άνθρωπος οφείλει να διέπεται από αξίες καθώς αυτές αποτελούν τον ηθικό πυρήνα της ύπαρξής του. Οι ΑΞΙΕΣ γεννούν ΑΡΧΕΣ, οι οποίες λειτουργούν ως σημεία αναφοράς μέσα στο κοινωνικό σύστημα, διαμορφώνοντας ένα σταθερό και λειτουργικό πλαίσιο συμπεριφοράς και συνύπαρξης. Γιατί χωρίς αυτά κανένας νόμος δεν μπορεί να μας προστατεύσει από τον εαυτό μας.
Αλέξανδρος Γεωργιάδης
