Η κυβέρνηση προβάλλει τα κέντρα δεδομένων ως μοχλό ανάπτυξης. Πόσο όμως θα κοστίσουν σε φυσικούς πόρους, ενέργεια, γεωργική γη και τοπικές κοινωνίες;
Ένα νέο κεφάλαιο μπαίνει πλέον στην ζωή μας και ονομάζεται κέντρα δεδομένων (data centers). Πρόκειται για τεράστιες κτιριακές εγκαταστάσεις πού στεγάζουν ασύλληπτο αριθμό υπερυπολογιστών. Τα δε κεφάλαια τής επένδυσης αγγίζουν το 1 δις ευρώ για έκαστη εγκατάσταση. Γενικά ο ελληνικός χώρος αποτελεί κόμβο διασύνδεσης Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής. Ούτως ήδη λειτουργούν εγκαταστάσεις και υποδομές στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στο Κορωπί, Παιανία, Θεσ/ νίκη, Ηράκλειο, Λάρισα. Επέκταση δε αυτών σχεδιάζεται και στην Δυτ. Μακεδονία.
Τα data centers αφορούν στην αποθήκευση και ανταλλαγή τού όγκου πληροφοριών και εφαρμογών πού απαιτεί η σημερινή τεχνολογία. Και όσον αυτή εκτινάσσεται απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός εγκαταστάσεων και βεβαίως μεγαλύτερης ισχύος. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι εφόσον οι πολίτες λειτουργούμε ψηφιακά- ηλεκτρονικά, τα dats centers είναι η προϋπόθεση για επικοινωνία, τηλέφωνο, τραπεζικές συναλλαγές κλπ. Το διαδικτυακό εμπόριο και συναλλαγές απαιτούν ταχύτητα και ασφάλεια, άρα η ανάπτυξη των data centers είναι αναπόφευκτη.
Το ελληνικό κράτος και ειδικά η κυβέρνηση δείχνει εξαιρετικό ενδιαφέρον για την ίδρυση στην χώρα τέτοιων επιχειρήσεων. Ο κ. Μητσοτάκης θιασώτης των νέων τεχνολογιών φαίνεται ιδιαίτερα ενθουσιασμένος και προωθεί τα συγκεκριμένα σχέδια. Μόνιμος ισχυρισμός ότι η οικονομία ευνοείται τα μέγιστα. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί επιλέγουν τις τοποθεσίες, η δε χρηματοδότηση είναι μικρή, δλδ κρατική και ιδιωτική. Και κάπως έτσι τα κέντρα δεδομένων κυριαρχούν για να κάνουν καλύτερη την ζωή μας. Είναι όμως έτσι;;
Αυτές οι εγκαταστάσεις χρειάζονται μεγάλες εκτάσεις για τα κτιριακά συγκροτήματα και μάλλον προσφέρεται κρατική γη από την κυβέρνηση για μείωση δαπανών αγοράς. Ενδεχομένως να πρόκειται για καλλιεργήσιμη γη, οπότε εντοπίζεται το πρώτο πρόβλημα. Από την λειτουργία των υπολογιστών αναπτύσσονται ακραίες θερμοκρασίες και η ψύξη αυτών απαιτεί μύρια κυβικά νερού επί καθημερινής βάσης αφού λειτουργούν 24/365. Ούτως οι ανάγκες για νερό υπερβαίνουν αυτές μιας πόλεως και στην χώρα πού εμφανίζει σοβαρότατα προβλήματα με την λειψυδρία, έρχεται ένας ακόμα πονοκέφαλος. Και όταν το νερό λείπει, τότε αυξάνεται δραματικά και η τιμή του. Επιπλέον όταν νερό για καλλιέργειες οδεύει στα data centers, φυσική συνέπεια είναι η εύφορη γη να καταλήξει χέρσα.
Μία ακόμη αρνητική παράμετρος είναι η απαιτούμενη ενέργεια για την λειτουργία τους. Η ηλεκτρική ενέργεια τής χώρας φαίνεται να καλύπτει τις τρέχουσες ανάγκες, εκτός μικρών περιόδων, αλλά η ζήτηση πού προκύπτει από τα κέντρα δεδομένων προοιωνίζει έλλειψη και σαφώς άνοδο τιμών για τα νοικοκυριά. Άρα αναγκαία πρώτα η ανάπτυξη παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αποκλειστικά για αυτά τα κέντρα για αποφυγή περαιτέρω δυσμενών επιπτώσεων στην οικονομία.
Δυσμενείς όμως, φίλοι μου, είναι και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον αφού οι θερμοκρασίες πού εκπέμπονται προκαλούν μεταβολές και βλάβες στο τοπικό μικροκλίμα. Έως και 2,7 βαθμούς Κελσίου μπορεί να αυξηθεί κατά μέσο όρο η θερμοκρασία σε περιοχές που βρίσκονται κοντά σε κέντρα δεδομένων (data centers), σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Αριζόνα. Η έρευνα, με τίτλο «Η θερμότητα που αποβάλλεται από τα κέντρα δεδομένων ως αναδυόμενος αστικός θερμικός κίνδυνος: Πρώτες επιτόπιες μετρήσεις των επιπτώσεων στη θερμοκρασία του αέρα σε επίπεδο γειτονιάς», η οποία βασίζεται σε επιτόπιες μετρήσεις και δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Journal of Engineering for Sustainable Buildings and Cities, καταγράφει αυξήσεις της θερμοκρασίας του αέρα σε γειτονικές περιοχές και αναδεικνύει μία παράμετρο που σύμφωνα με τους ερευνητές θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό και τη χωροθέτηση των συγκεκριμένων υποδομών.
Τώρα γιατί όλη αυτή η αναφορά;; Διότι, αγαπητοί μου, σχεδιάζεται μία τέτοια εγκατάσταση στην Κοζάνη. Είναι δε επιστημονικά και γεωλογικά γνωστόν ότι ο υδροφόρος ορίζοντας τής Δυτ. Μακεδονίας είναι ο πλουσιότερος τής χώρας και ειδικά ο νόμος Καστοριάς. Είναι επίσης γνωστόν ότι η απολιγνιτοποίηση προκάλεσε τρομερά οικονομικά προβλήματα στους κατοίκους, πράγμα πού πιέζει την κυβέρνηση. Και με μία νέα εγκατάσταση data centers στην περιοχή, ο πρωθυπουργός αναφέρεται σε οικονομική ανάπτυξη και άνοιγμα νέων θέσεων εργασίας. Μόνον πού αυτό είναι ψευδές, αφού αυτά τα κέντρα λειτουργούν αυτόματα με ολιγάριθμο εξειδικευμένο προσωπικό. Μία νύξη έγινε και για την Καστοριά λόγω των πλουσίων υδάτων τού Αλιάκμονα.
Το σίγουρο είναι ότι για τις υποβαθμισμένες οικονομίες των Νομών Δυτ. Μακεδονίας, ουδεμία ανάκαμψη διαφαίνεται.
Η πραγματική ανάκαμψη δεν θα έρθει από μεγαλόστομες εξαγγελίες, ούτε από επενδύσεις που εξυπηρετούν πρωτίστως τα συμφέροντα των πολυεθνικών και αφήνουν στις τοπικές κοινωνίες το περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος. Θα έρθει μόνο όταν οι πολίτες συνειδητοποιήσουν ότι η δύναμη βρίσκεται στα δικά τους χέρια και αποφασίσουν, με τη δημοκρατική τους ψήφο, να απομακρύνουν όσους διαχειρίστηκαν το μέλλον του τόπου με επιλογές που δεν απέδωσαν τα υποσχόμενα αποτελέσματα. Η Δυτική Μακεδονία δεν αντέχει άλλα πειράματα, ούτε άλλες χαμένες ευκαιρίες. Δεν έχουμε άλλο χρόνο για νέα λάθη, η ώρα της ευθύνης ανήκει πλέον στους ίδιους τους πολίτες.
Μενέλαος
