Στη Δυτική Μακεδονία τις μεγάλες κουβέντες τις ακούμε χρόνια τώρα: «Στηρίζουμε τους αγρότες», «Στηρίζουμε την περιφέρεια», «Είμαστε δίπλα στην κοινωνία». Λόγια φθαρμένα, που δεν γεμίζουν ούτε τα χωράφια ούτε τα σπίτια. Η αλήθεια είναι μία: Η απουσία στήριξης είναι που βγάζει τον κόσμο στα μπλόκα. Όχι η διάθεση «αντίδρασης», όχι κάποια ιδεολογική εμμονή. Μόνο η ανάγκη. Μόνο το αδιέξοδο.
Αν η στήριξη ήταν πραγματική, δεν θα φτάναμε ξανά να βλέπουμε τρακτέρ στους δρόμους. Δεν θα στήνονταν μπλόκα στην Εορδαία, στο Αμύνταιο, στη Σιάτιστα, στην Καστοριά, στα Γρεβενά, στο Αντίγονο Φλώρινας. Τα μπλόκα δεν είναι επιλογή είναι κραυγή. Είναι το αποτέλεσμα της εγκατάλειψης, όχι της «αντίδρασης».
Ο πρωτογενής τομέας στη Δυτικής Μακεδονίας χτυπήθηκε αλύπητα. Από το εκρηκτικό κόστος παραγωγής, την ακρίβεια στην ενέργεια, τις ελλιπείς και καθυστερημένες αποζημιώσεις, την απουσία σχεδίου για την επόμενη μέρα. Σε μια περιοχή που ήδη πληρώνει βαρύ τίμημα από την απολιγνιτοποίηση, η αγροτιά καλείται να επιβιώσει χωρίς δίχτυ ασφαλείας.
Όμως η οργή δεν πρέπει σταματά εκεί. Να μεγαλώσει και από κάτι ακόμα πιο βαθύ και πιο επικίνδυνο, την ελεγχόμενη παραγωγή. Από ένα σύστημα που σπρώχνει τους αγρότες σε υβριδικούς σπόρους, τους στερεί τη δυνατότητα να κρατούν τον δικό τους σπόρο, τους καθιστά εξαρτημένους από πολυεθνικές και καρτέλ. Από φυτοφάρμακα πανάκριβα, επιβαρυντικά για την υγεία και το περιβάλλον, που επιβάλλονται ως «μονόδρομος» στο όνομα της παραγωγικότητας.
Η γη όμως δεν είναι εργοστάσιο. Ο σπόρος δεν είναι εμπόρευμα. Η τροφή δεν μπορεί να ελέγχεται από λίγους εις βάρος των πολλών. Η αγανάκτηση των αγροτών της Δυτικής Μακεδονίας είναι και αγανάκτηση για την απώλεια της αγροτικής αυτονομίας, για τη μετατροπή του παραγωγού σε εξαρτημένο κρίκο μιας αλυσίδας που δεν ελέγχει. Για τη σταδιακή διάλυση της παραδοσιακής καλλιέργειας και της αυτάρκειας.
Κι όμως, αντί για πρόληψη και ουσιαστική πολιτική, επαναλαμβάνεται το ίδιο έργο. Αφήνουν την κατάσταση να εκτροχιαστεί. Αφήνουν τους αγρότες να φτάσουν στο αδιέξοδο. Και μόλις στηθούν τα μπλόκα, μόλις κλείσουν δρόμοι, μόλις ακουστεί η οργή, τότε εμφανίζονται όλοι. Ξαφνικά «συμπαραστάτες». Ξαφνικά «στο πλευρό των αγροτών της Δυτικής Μακεδονίας». Ξαφνικά δηλώσεις, φωτογραφίες και κάμερες δίπλα στα τρακτέρ. Υποκρισία που ο τόπος γνωρίζει καλά γιατί δεν είναι η πρώτη φορά. Είναι το ίδιο έργο ξανά και ξανά.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση απαξίωσε συνειδητά τη Δυτική Μακεδονία, επιλέγοντας να κλείσει τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της περιοχής χωρίς σχέδιο, χωρίς εναλλακτική και χωρίς πραγματική μέριμνα για τους ανθρώπους του τόπου. Μονάδες που στήριξαν για δεκαετίες την εθνική οικονομία, έδωσαν δουλειά, κράτησαν ζωντανές ολόκληρες πόλεις, μπήκαν στο λουκέτο στο όνομα μιας «μετάβασης» που ποτέ δεν έγινε δίκαιη.
Η απολιγνιτοποίηση εφαρμόστηκε βίαια και άδικα, αφήνοντας πίσω της ανεργία, φτώχεια και ερήμωση. Χιλιάδες οικογένειες βρέθηκαν χωρίς εισόδημα, η τοπική αγορά κατέρρευσε και ο πρωτογενής τομέας κλήθηκε να σηκώσει βάρος που δεν του αναλογεί. Κι όμως, για όλα αυτά, η πολιτεία περιορίστηκε σε υποσχέσεις, εξαγγελίες και προγράμματα επί χάρτου.
Έτσι, η οργή των αγροτών δεν είναι αποκομμένη από το συνολικό αδιέξοδο της περιοχής. Είναι η φυσική συνέπεια μιας πολιτικής που πρώτα αφαίρεσε τη δουλειά, μετά την προοπτική και τώρα ζητά σιωπή και υπομονή. Μιας πολιτικής που θυμάται τη Δυτική Μακεδονία μόνο όταν οι δρόμοι κλείνουν και τα τρακτέρ κατεβαίνουν.
Η αλήθεια είναι μία και δεν αμφισβητείται: η απουσία στήριξης είναι αυτή που βγάζει τον κόσμο στα μπλόκα. Όχι οι «υποκινητές». Όχι οι ταμπέλες. Όχι τα σενάρια που στήνονται από τα γραφεία. Η ανάγκη. Το αδιέξοδο. Η καθημερινή μάχη για επιβίωση και αξιοπρέπεια. Γι’ αυτό ο αγώνας των αγροτών είναι δίκαιος. Και γι’ αυτό αφορά όλους.
Όσοι εμφανίζονται εκ των υστέρων να μιλήσουν για «στήριξη», λειτουργούν ως απολογητές ενός συστήματος που ξυπνά πάντα αργά. Πάντα αφού κλείσουν οι δρόμοι. Πάντα αφού ξεχειλίσει η οργή. Ποτέ πριν από την αδικία. Πάντα για το ίδιον όφελος, ποτέ για το δίκαιο των ανθρώπων της περιοχής.
Χρειάζεται όμως προσοχή. Τα κοράκια και οι πολιτικοί γυμνοσάλιαγκες καραδοκούν πάντα γύρω από κάθε μπλόκο, έτοιμοι να καπηλευτούν τον αγώνα. Ο τόπος έχει μνήμη και πείρα δεν πρέπει να τους επιτρέψει να μιλούν στο όνομά του.
Η απάντηση βρίσκεται στην ενότητα και την αλληλεγγύη. Μόνο όλοι μαζί, σύσσωμοι και ενωμένοι, μπορούμε να διεκδικήσουμε και να πάρουμε πίσω όσα μας ανήκουν, τα δικαιώματά μας, την αξιοπρέπεια μας, το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας και τον έλεγχο της ίδιας μας της τροφής.
Τώρα είναι η ώρα. Όχι αύριο. Τώρα που τα μπλόκα μιλούν και η οργή ζητά δικαίωση.
Αλέξανδρος Γεωργιάδης
