Η Κρήτη, τόπος με μακραίωνη ιστορία, γενναιότητα και βαθιά ριζωμένες παραδόσεις, κουβαλά και μια βαριά κληρονομιά: τη βεντέτα. Έναν ατέρμονο κύκλο αίματος, που τρέφεται από το μίσος και τη «χαμένη τιμή», και που, δυστυχώς, αρνείται να σβήσει ακόμη και στον 21ο αιώνα.

Το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στα Βορίζια Ηρακλείου έρχεται να θυμίσει με τον πιο οδυνηρό τρόπο πως, σε ορισμένες γωνιές του νησιού, η παράδοση αυτή εξακολουθεί να επιβιώνει κάτω από τη σκόνη του χρόνου. Δύο άνθρωποι, ένας 39χρονος πατέρας πέντε παιδιών και μια 56χρονη γυναίκα, έχασαν τη ζωή τους μέσα σε λίγα λεπτά, σε ένα χωριό που μετατράπηκε σε πεδίο μάχης. Περισσότεροι από δέκα τραυματίες, εκατοντάδες σφαίρες και μια κοινωνία παγωμένη από φόβο και ντροπή.

Όλα ξεκίνησαν, όπως συχνά συμβαίνει, από κάτι που για τους ξένους μοιάζει ασήμαντο: διαφορές για χωράφια, για βοσκοτόπια, για «το ποιος έχει δίκιο». Όμως στην Κρήτη, οι παλιές πληγές δεν κλείνουν εύκολα. Μεταφέρονται από πατέρα σε γιο, από γενιά σε γενιά, σαν κατάρα. Το «χρέος» της εκδίκησης στέκει βαρύ, σβήνοντας τη λογική και βαφτίζοντας το αίμα σε δικαιοσύνη.

Η βεντέτα, κάποτε στοιχείο μιας άλλης εποχής, σήμερα δεν είναι παρά το σύμβολο μιας κοινωνίας που δεν θέλει να γιατρευτεί. Είναι ο καθρέφτης ενός μέρους του εαυτού μας που δεν συμφιλιώθηκε ποτέ με τον πόνο. Και κάθε φορά που μια σφαίρα βρίσκει στόχο, κάθε φορά που ένα παιδί μεγαλώνει χωρίς πατέρα, το νησί χάνει κάτι από την ψυχή του.

Το γεγονός στα Βορίζια δεν είναι απλώς ένα «έγκλημα» είναι κραυγή. Είναι το αίμα που φωνάζει ότι το μίσος δεν λυτρώνει, μόνο καταστρέφει. Κι αν η Κρήτη θέλει να τιμήσει πραγματικά την παράδοσή της, πρέπει να αποχαιρετήσει τη βεντέτα. Να αφήσει τη δικαιοσύνη να πάρει τη θέση της εκδίκησης και τη συγχώρεση να σταθεί εκεί όπου για αιώνες φυτρωνει το μίσος.

Γιατί όσο το αίμα ρέει, δεν υπάρχει τιμή. Μόνο σιωπή, φόβος και απώλεια.
Γιατί όσο οι άνθρωποι χάνουν τις αξίες τους απομακρύνονται από την ουσία της ανθρώπινης φύσης τους και γίνονται δέσμιοι των παθών και των ενστίκτων τους. Όταν η συνείδηση θολώνει και η ηθική φωνή σιγεί, μπορεί να φτάσουν ακόμα και στον φόνο για ασήμαντες αφορμές, αποδεικνύοντας πως έχουν αποξενωθεί πλήρως από την ανθρωπιά τους. Για να επανέλθουν στην φυσιολογία τους, πρέπει να στραφούν ξανά στις θεμελιώδεις ΑΞΙΕΣ και ΑΡΧΕΣ που πηγάζουν από την Δικαιοσύνη, την Λογική, τον Σεβασμό, την Ισότητα, την Φρόνηση, την Σωφροσύνη και την κατανόηση προς τον συνάνθρωπο. Μόνο όταν οι άνθρωποι θέσουν ως πρότυπο την Δικαιοσύνη πριν από κάθε τους πράξη, μπορούν να ξαναβρούν την εσωτερική τους ισορροπία και να σταθούν άξιοι του τίτλου του “ανθρώπου”.

Αλέξανδρος Γεωργιάδης