Τα «Ωνάσεια Σχολεία» προβλήθηκαν ως το «κόσμημα» της νέας εκπαιδευτικής εποχής, μια επένδυση που θα άλλαζε το τοπίο της μάθησης στην Ελλάδα. Όμως, πίσω από τα φώτα και τις τυμπανοκρουσίες, κρύβεται μια σκληρή αλήθεια: οι ελλείψεις και οι παραλείψεις εκθέτουν ανεπανόρθωτα το κράτος που τα διαφημίζει.
Παρά τις βαρύγδουπες εξαγγελίες, τα Ωνάσεια Σχολεία ξεκίνησαν τη χρονιά με σοβαρά κενά στο διδακτικό προσωπικό. Τμήματα μένουν ακάλυπτα για εβδομάδες, με μαθητές και γονείς να μιλούν για κοροϊδία. Μαθητές ταξιδεύουν χιλιόμετρα για να φτάσουν στο «πρότυπο σχολείο». Η πολιτεία δεν φρόντισε ούτε για στοιχειώδη κάλυψη δρομολογίων, αφήνοντας το κόστος στις οικογένειες.
Οι περίφημοι Όμιλοι και Σύνολα, που παρουσιάστηκαν ως καινοτόμα εργαλεία εκπαίδευσης, σε αρκετά σχολεία δεν λειτουργούν καθόλου ή περιορίζονται σε τυπικές δραστηριότητες. Οι μαθητές βλέπουν τις υποσχέσεις να γκρεμίζονται. Οι πολυδιαφημισμένες εκπαιδευτικές εξορμήσεις… ακυρώθηκαν. Γραφειοκρατία, έλλειψη κονδυλίων και κακή οργάνωση στέρησαν από τους μαθητές τις εμπειρίες που τους είχαν υποσχεθεί. Το πιο προκλητικό: δεν προβλέπεται σχολική σίτιση. Οι οικογένειες καλούνται να πληρώσουν από την τσέπη τους, ενώ η κυβέρνηση μιλά για «ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση».
Εδώ δεν μιλάμε για «παραλείψεις», αλλά για κρατική εγκατάλειψη. Η κυβέρνηση, που αρέσκεται να υψώνει πανό για «δωρεάν παιδεία», αφήνει στην πράξη τα παιδιά χωρίς τα αυτονόητα. Όταν ακόμη και τα πολυδιαφημισμένα σχολεία-βιτρίνες καταρρέουν, τι να περιμένει κανείς από τα υπόλοιπα δημόσια σχολεία της χώρας; Η αλήθεια είναι μία: η δωρεάν και ισότιμη εκπαίδευση θυσιάζεται στο βωμό της επικοινωνίας και των συμφερόντων. Μεγάλα λόγια, φανταχτερά εγκαίνια, κάμερες και φωτογραφίες. Στην πράξη όμως, τα Ωνάσεια Σχολεία δείχνουν ότι δεν μπορούν να στηρίξουν τον τίτλο του «πρότυπου». Το ερώτημα είναι αν η πολιτεία θα διορθώσει τα κενά ή αν πρόκειται για μια ακόμα βιτρίνα χωρίς περιεχόμενο.
Η υπόθεση των Ωνάσειων Σχολείων δεν είναι μεμονωμένη. Αντικατοπτρίζει την πάγια απουσία του κράτους από το συνταγματικά κατοχυρωμένο καθήκον της για δωρεάν και ισότιμη παιδεία. Ενώ η κοινωνία χρειάζεται πραγματική επένδυση στη δημόσια εκπαίδευση, η πολιτεία μεταθέτει την ευθύνη σε ιδρύματα και χορηγίες, αφήνοντας πίσω όχι μόνο τους μαθητές των Ωνάσειων αλλά και τους φοιτητές, που καθημερινά παλεύουν με ελλείψεις σε σίτιση, στέγαση και βασικές υποδομές. Η δωρεάν παιδεία δεν μπορεί να είναι υπόσχεση σε φυλλάδιο πρέπει να είναι αυτονόητη πραγματικότητα.
Απέναντι σε αυτήν την εικόνα, οι προγραμματικές δηλώσεις της “Ελλήνων Συνέλευσις“, κατατεθειμένες στον Άρειο Πάγο, καταγράφουν ένα ριζικά διαφορετικό σχέδιο για την Παιδεία. Η Ελλήνων Πολιτεία, που δημιουργείτε με πρωτοστάτη την Ελλήνων Συνέλευσις, είναι η Πολιτεία που έχει χρηματοδότηση και όλα τα απαραίτητα χρηματικά κεφάλαια που σήμερα κανείς δεν έχει την βούληση αλλά ούτε και τον τρόπο να διαθέσει ώστε να εδραιώσει την Πολιτεία Δικαίου με αφθονία και ισότητα προς όλους σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Η Ελλήνων Πολιτεία έχει την Παιδεία ως τον κρισιμότερο και πιο νευραλγικό τομέα της κοινωνίας και δεσμεύεται να διαθέσει τεράστια κεφάλαια για την πλήρη υλικοτεχνική υποδομή των σχολείων: θέατρα, αθλητικές εγκαταστάσεις, μουσικά και καλλιτεχνικά εργαστήρια, τεχνολογικά κέντρα, πραγματικές επιστήμες. Σχολεία που δεν θα καταδικάζουν τα παιδιά στη μετριότητα, αλλά θα καλλιεργούν σώμα, πνεύμα και ψυχή, δημιουργώντας αυριανούς πολίτες με κρίση, επίγνωση και αυτογνωσία. Εκεί όπου οι δάσκαλοι τιμώνται πραγματικά για το λειτούργημά τους και η εκπαίδευση γίνεται όχημα κοινωνικής προόδου, όχι μηχανισμός εξυπηρέτησης αλλότριων συμφερόντων.
Ο στόχος δεν είναι απλώς η μετάδοση γνώσεων, αλλά η πλήρης και ολοκληρωμένη διαμόρφωση του πνεύματος και του σώματος των νέων γενεών. Σχολεία εκκολαπτήρια πολιτών, με δασκάλους τιμημένους στο έργο τους, υποδομές που καλλιεργούν τη δημιουργική φαντασία, την κριτική ικανότητα και τη βαθιά ελληνική κοσμοθέαση. Μια εκπαίδευση χωρίς οικονομικούς περιορισμούς, που θα προάγει τις αξίες, τις αρχές και τους πολιτειακούς νόμους, σε αντίθεση με το σημερινό καθεστωτικό σύστημα που –όπως καταγγέλλεται– ευνουχίζει τη δημιουργικότητα και υπηρετεί αλλότρια συμφέροντα.
Η σημερινή κατάσταση αποδεικνύει ότι η Πολιτεία δεν θέλει να προσφέρει στα παιδιά των Ελλήνων αυτό που δικαιούνται. Αντί για ισχυρές, δημόσιες δομές, επιλέγει να χτίζει «λαμπερές βιτρίνες» που μέσα τους είναι άδειες. Το χάσμα είναι εμφανές: από τη μία, ένα κράτος που αδιαφορεί και αφήνει πίσω του ελλείψεις ακόμη και σε «κοσμοπολίτικα» σχολεία-βιτρίνες από την άλλη το όραμα μιας Πολιτείας Ελλήνων όπου θα αναγνωρίζει την Παιδεία ως θεμέλιο του Έθνους και θα επενδύσει σε αυτήν ολοκληρωμένα.
Η παιδεία στην Ελλάδα βρίσκεται σε ομηρία, εγκλωβισμένη σε πρόχειρες λύσεις, σκάνδαλα και πολιτική αδιαφορία. Και όσο η κυβέρνηση επιμένει να παραμένει απούσα, τόσο θα μεγαλώνει η απόσταση από το πραγματικό όραμα: μια Παιδεία που να υπηρετεί το Έθνος και τους πολίτες του, όπως οραματίζεται και θεσμικά έχει καταγράψει η Ελλήνων Συνέλευσις.
Η αλήθεια είναι πως χωρίς μια ριζική ανατροπή, η Παιδεία στην Ελλάδα θα παραμένει εγκλωβισμένη σε πρόχειρες λύσεις και επικοινωνιακές φιέστες. Και αυτό είναι ένα τίμημα που δεν μπορεί να πληρώνει άλλο η νέα γενιά.
Αλέξανδρος Γεωργιάδης
