Οι αριθμοί διαψεύδουν την κυβερνητική ρητορική και αναδεικνύουν τις συνέπειες των πολιτικών επιλογών στην καθημερινότητα των κατοίκων.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μεγάλες περιφερειακές οικονομικές ανισότητες ακόμη και σε μια περίοδο εθνικής οικονομικής ανάπτυξης. Παρά την συνολική αύξηση του ΑΕΠ οι διαφορές ανάμεσα στις πιο πλούσιες και τις πιο φτωχές περιοχές παραμένουν σημαντικές.
Σύμφωνα με νεότερα στοιχεία της Eurostat (2024), η Δυτική Μακεδονία καταγράφει κατά κεφαλήν ΑΕΠ περίπου στο 48% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και σε χαμηλές θέσεις ανάμεσα στις ελληνικές περιφέρειες. Άλλες ελληνικές περιφέρειες με επίσης χαμηλό ΑΕΠ ανά κάτοικο είναι η Ανατολική Μακεδονία–Θράκη 44,6%, η Ήπειρος 44,5% και η Δυτική Ελλάδα 48,9%.
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι σε επίπεδο κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού περίπου το 36,3% του πληθυσμού στη Δυτική Μακεδονία βρίσκεται σε αυτήν την κατάσταση ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ελλάδα. Συνολικά σε πολλές ελληνικές περιφέρειες πλησιάζει ή ξεπερνά το 30% ο πληθυσμός που αντιμετωπίζει μακροχρόνιες οικονομικές δυσκολίες πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. 21%.
Οι δείκτες ΑΕΠ ανά κάτοικο και κινδύνου φτώχειας δείχνουν ότι: Η Δυτική Μακεδονία δεν είναι απλώς πιο φτωχή σε σχέση με άλλες ελληνικές περιφέρειες, αλλά βρίσκεται και ανάμεσα στις οικονομικά πιο αδύναμες περιοχές της Ευρώπης. Η δομή της τοπικής οικονομίας η ανεργία, η αποβιομηχάνιση και η υποχώρηση της παραγωγής είναι παράγοντες που έχουν διατηρήσει την περιφέρεια σε δυσμενή θέση. Η ενεργειακή μετάβαση από τις λιγνιτικές δραστηριότητες έχει επίσης επιφέρει προκλήσεις στην αγορά εργασίας χωρίς να αντικαθίσταται άμεσα από νέες υψηλής προστιθέμενης αξίας θέσεις εργασίας.
Οι περιφερειακές ανισότητες είναι ένα επίμονο πρόβλημα για την Ελλάδα που αντανακλάται σε δείκτες εισοδήματος απασχόλησης και κοινωνικού αποκλεισμού.
Η Δυτική Μακεδονία, όπως και άλλες περιφέρειες της ελληνικής περιφέρειας αντιμετωπίζει ιδιαίτερα χαμηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ και υψηλότερα ποσοστά πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παρά την οικονομική ανάπτυξη της χώρας συνολικά η ανισότητα μεταξύ περιφερειών παραμένει έντονη με μικρότερα περιφερειακά κέντρα να δυσκολεύονται να καλύψουν το χάσμα με τις πιο ανεπτυγμένες περιοχές.
Η ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΣ διατυπώνει τη θέση ότι η «Ελλήνων Πολιτεία» οφείλει να παρέχει εργασία και ασφάλεια σε όλους τους πολίτες μέσα από τη λειτουργία της. Σύμφωνα με τις προγραμματικές της δηλώσεις: Η Πολιτεία ανοίγει παραγωγικούς και αναπτυξιακούς ορίζοντες με την ένταξη καινοτομιών και τεχνολογίας αιχμής στην παραγωγική διαδικασία, ώστε να εξασφαλίζεται εργασία με απόδοση έργου προς αυτήν. Με τη δομή και τη δόμησή της, θα παρέχει πάντα εργασία σε όλους τους πολίτες της. Οι συνθήκες εργασίας θα διασφαλίζουν σεβασμό προς το ανθρώπινο δυναμικό. Η αμοιβή θα καθορίζεται με αξιοκρατικό κριτήριο παραγωγικότητας και ποιότητας εργασίας.
Η σύνδεση αυτών των θέσεων με την πραγματικότητα της αφορά κυρίως την ανάγκη για μόνιμες, σταθερές και αξιοκρατικές θέσεις εργασίας σε όλη την ΕΛΛΑΔΑ, ιδιαίτερα σε μια περίοδο μετάβασης όπου η ανεργία και η ανασφάλεια αυξάνονται.
Η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Από τη μία πλευρά, τα οικονομικά δεδομένα την κατατάσσουν στις πιο αδύναμες περιφέρειες της χώρας. Από την άλλη η ενεργειακή μετάβαση και οι νέες τεχνολογίες μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρία αναγέννησης.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η στατιστική βελτίωση των δεικτών, αλλά η ουσιαστική αναβάθμιση της ζωής των πολιτών: εργασία με σταθερότητα, αξιοπρέπεια και προοπτική. Οι πολιτικές προτάσεις όπως αυτές που διατυπώνει η ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΣ εντάσσονται στον δημόσιο διάλογο για το πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτή η μετάβαση.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι ποιο μοντέλο ανάπτυξης μπορεί πραγματικά να μετατρέψει τη Δυτική Μακεδονία από περιφέρεια κρίσης σε περιφέρεια προοπτικής.
Αλέξανδρος Γεωργιάδης..
