Κάθε καλοκαίρι οι ίδιες καταστροφές επαναλαμβάνονται, ενώ η πρόληψη και η λογοδοσία παραμένουν ζητούμενα.
Η χώρα καίγεται. Ξανά. Από τον Έβρο μέχρι την Πελοπόννησο, από την Αττική μέχρι τη Θεσσαλονίκη, η Ελλάδα ζει ακόμη ένα καλοκαίρι μέσα στον εφιάλτη των πυρκαγιών. Το Ωραιόκαστρο προστέθηκε στον μακρύ κατάλογο των περιοχών που δοκιμάζονται, επιβεβαιώνοντας ότι η πύρινη απειλή δεν γνωρίζει γεωγραφικά όρια.
Κάθε χρόνο η ίδια εικόνα. Ουρανός μαύρος από τον καπνό. Δάση που χάθηκαν μέσα σε λίγες ώρες. Άνθρωποι που εγκαταλείπουν τα σπίτια τους. Πυροσβέστες που δίνουν υπεράνθρωπη μάχη. Και μια κυβέρνηση που, μόλις οι φλόγες περιοριστούν, αναζητά εξηγήσεις και δικαιολογίες.
Η κλιματική κρίση είναι πραγματικότητα. Δεν μπορεί όμως να αποτελεί το μόνιμο πολιτικό καταφύγιο κάθε κυβέρνησης όταν αποτυγχάνει η πρόληψη. Η ευθύνη της Πολιτείας δεν αρχίζει όταν απογειώνονται τα πυροσβεστικά αεροσκάφη. Αρχίζει πολύ νωρίτερα: στον καθαρισμό των δασών, στη δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, στη στελέχωση των δασικών υπηρεσιών, στην εκπαίδευση, στον σχεδιασμό και στην ετοιμότητα.
Οι πολίτες έχουν κουραστεί να ακούν τις ίδιες υποσχέσεις. Κάθε χρόνο ανακοινώνονται νέα σχέδια, νέοι συντονισμοί και νέες δεσμεύσεις. Κάθε χρόνο, όμως, οι στάχτες πληθαίνουν. Η επανάληψη της ίδιας αποτυχίας δεν μπορεί να βαπτίζεται επιτυχία επικοινωνίας.
Ταυτόχρονα, η δημόσια συζήτηση γεμίζει με υποψίες και σενάρια. Υπήρξαν εμπρησμοί; Δρουν οργανωμένα κυκλώματα; Υπάρχουν οικονομικά συμφέροντα που επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την καταστροφή; Αυτά είναι σοβαρά ερωτήματα που απαιτούν σοβαρές απαντήσεις.
Όχι συνθήματα, ούτε θεωρίες χωρίς αποδείξεις. Η Δικαιοσύνη και οι διωκτικές αρχές οφείλουν να διερευνήσουν κάθε καταγγελία και κάθε ένδειξη μέχρι τέλους. Η διαφάνεια είναι ο μόνος δρόμος για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών. Η δημοκρατία δεν φοβάται τα ερωτήματα. Φοβάται τη σιωπή και την ατιμωρησία.
Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, οι ευθύνες δεν εξαφανίζονται μαζί με τον καπνό. Αν υπήρξαν εγκληματικές ενέργειες, οι ένοχοι πρέπει να λογοδοτήσουν. Αν υπήρξαν κρατικές παραλείψεις, πρέπει επίσης να υπάρξει λογοδοσία. Η πολιτική ευθύνη δεν είναι αφηρημένη έννοια είναι υποχρέωση απέναντι στους πολίτες.
Η Ελλάδα δεν αντέχει να ζει σε μόνιμη κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Δεν μπορεί να θεωρεί φυσιολογικό ότι κάθε καλοκαίρι μετρά καμένες εκτάσεις αντί για αποτελέσματα πρόληψης. Δεν μπορεί να συμβιβαστεί με την ιδέα ότι η καταστροφή είναι αναπόφευκτη. Οι κυβερνήσεις κρίνονται από την ικανότητά τους να προστατεύουν τη ζωή, την περιουσία και το φυσικό περιβάλλον. Όχι από τις δηλώσεις τους μετά την καταστροφή, αλλά από όσα έκαναν πριν ξεσπάσει η πρώτη σπίθα.
Η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο μοντέλο πολιτικής προστασίας, βασισμένο στην πρόληψη, στην επιστημονική γνώση, στη διαφάνεια και στη λογοδοσία. Γιατί τα δάση δεν είναι απλώς εκτάσεις γης. Είναι εθνικός πλούτος, δημόσιο αγαθό και κληρονομιά των επόμενων γενεών.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τις φυσικές καταστροφές ως μια μόνιμη καλοκαιρινή πραγματικότητα. Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος απαιτεί εθνικό σχεδιασμό, πρόληψη, διαφάνεια και λογοδοσία από όλους τους θεσμούς της Πολιτείας.
Από την πλευρά του, ο πολιτικός φορέας Ελλήνων Συνέλευσις υποστηρίζει ότι η προστασία της φύσης αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες των προγραμματικών της δηλώσεων, θεωρώντας ότι η διαφύλαξη των δασών, των υδάτινων πόρων και του φυσικού πλούτου της χώρας είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για την ευημερία των επόμενων γενεών. Γιατί η φύση δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Είναι η κοινή μας κληρονομιά και η ευθύνη για την προστασία της ανήκει σε όλους.
Και όσο οι φλόγες επιστρέφουν κάθε καλοκαίρι με την ίδια τραγική συνέπεια, τόσο θα μεγαλώνει το ερώτημα που καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αποφύγει: Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν η Ελλάδα συνεχίζει να καίγεται;
Αλέξανδρος Γεωργιάδης.
