Η σύνδεση στρατιωτικών αποστολών με την ευημερία των πολιτών ανοίγει κρίσιμα ερωτήματα για τα όρια της εμπλοκής και το πραγματικό κόστος των επιλογών.

Ελληνικοί Patriot κατέρριψαν Iρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους στη Σαουδική Αραβία… Η πρόσφατη δήλωση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας με αφορμή την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων από ελληνική συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, δεν πέρασε απαρατήρητη. Όχι τόσο για το στρατιωτικό της σκέλος που από μόνο του έχει ιδιαίτερη βαρύτητα αλλά κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο συνδέθηκε με την καθημερινότητα των πολιτών.

Η φράση ότι μια τέτοια επιχείρηση «έμμεσα αλλά σαφώς προστατεύει το επίπεδο ζωής των Ελλήνων και των Ευρωπαίων» ανοίγει ένα πεδίο έντονου προβληματισμού. Πρόκειται για μια διατύπωση που μετατοπίζει τη συζήτηση από την άμυνα και τη γεωπολιτική στα οικονομικά και την κοινωνική ευημερία.

Αναμφίβολα, η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή επηρεάζει την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η τιμή του πετρελαίου, οι διακυμάνσεις της και οι επιπτώσεις της στις οικονομίες είναι μια πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι πολίτες. Ωστόσο το ερώτημα που προκύπτει είναι βαθύτερο μπορεί ή πρέπει μια στρατιωτική αποστολή να παρουσιάζεται ως εργαλείο προστασίας του βιοτικού επιπέδου;

Η σύνδεση αυτή εγκυμονεί κινδύνους. Δημιουργεί ένα αφήγημα όπου η στρατιωτική εμπλοκή δεν είναι απλώς ζήτημα διεθνών υποχρεώσεων ή συμμαχιών, αλλά σχεδόν προϋπόθεση οικονομικής σταθερότητας. Με αυτόν τον τρόπο η αποδοχή τέτοιων επιχειρήσεων από την κοινωνία ενδέχεται να γίνεται ευκολότερη όχι επειδή υπάρχει κατανόηση των γεωπολιτικών δεδομένων αλλά επειδή καλλιεργείται ο φόβος της οικονομικής ανασφάλειας.

Παράλληλα, τίθεται και ένα ζήτημα ορίων. Μέχρι ποιο σημείο είναι θεμιτό μια χώρα να εμπλέκεται ενεργά σε συγκρούσεις ή εντάσεις εκτός των συνόρων της; Και κυρίως ποιο είναι το τίμημα αυτής της εμπλοκής όχι μόνο σε στρατιωτικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο διπλωματίας, ασφάλειας και διεθνών σχέσεων;

Η δημόσια ρητορική γύρω από τέτοια ζητήματα οφείλει να είναι προσεκτική. Οι λέξεις δεν είναι ουδέτερες. Όταν η άμυνα συνδέεται άμεσα με την ευημερία διαμορφώνεται μια νέα πραγματικότητα στην οποία οι πολίτες καλούνται να αποδεχθούν πολύ περισσότερα από όσα ίσως συνειδητοποιούν.

Σε τελική ανάλυση, η ασφάλεια και η ευημερία είναι έννοιες αλληλένδετες αλλά όχι ταυτόσημες. Η πρώτη δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως εύκολο επιχείρημα για να δικαιολογήσει κάθε επιλογή που επηρεάζει τη δεύτερη. Και αυτό είναι κάτι που αξίζει να μείνει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Υπόψιν όταν μια χώρα συμμετέχει σε επιχειρήσεις σε μια ευαίσθητη περιοχή όπως η Μέση Ανατολή, μπορεί εύκολα να βρεθεί στόχος αντιποίνων ή μέρος μιας ευρύτερης σύγκρουσης ή μπλεγμένη σε γεγονότα που δεν ελέγχει, ακόμη αντίθετα με το επιχείρημα ότι προστατεύεται η οικονομία να γνωρίζουμε ότι οι στρατιωτικές αποστολές κοστίζουν πολύ και στο τέλος μια ανάμιξη σε πόλεμο που δεν έχει να κάνει με εμάς μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο γιατί στο τέλος ο λαός θα πληρώσει τις λάθος επιλογές ενός επικίνδυνου καθεστωτικού αρρωστημένου νου και στρατηγικής.

Αλέξανδρος Γεωργιάδης..